پروتز اندام یک وسیله مصنوعی است که برای جایگزینی اندام از دست رفته طراحی شده است. معمولاً برای افرادی که اندام خود را به دلیل قطع عضو، آسیب یا یک بیماری مادرزادی از دست داده اند استفاده می شود. اندام های مصنوعی را می توان برای تناسب با نیازها و توانایی های خاص هر فرد سفارشی کرد و می توان آن را برای قسمت بالا یا پایین بدن ساخت.
انواع مختلفی از پروتزهای اندام بسته به سطح قطع عضو و نیازهای عملکردی فرد وجود دارد. برای قطع عضو اندام تحتانی، سه نوع پروتز اصلی وجود دارد: ترانس تیبیال (زیر زانو)، ترانس فمورال (بالای زانو) و دیارتیکولاسیون هیپ (کل ساق پا). برای قطع عضو اندام فوقانی، پروتزها را می توان برای پارگی دست، مچ دست، ترانس شعاعی (زیر آرنج) و ترانس هومرال (بالای آرنج) طراحی کرد.
پروتزهای اندام را می توان از مواد مختلفی از جمله فیبر کربن، تیتانیوم، آلومینیوم و پلاستیک ساخت. پروتز معمولاً از طریق یک سوکت به اندام باقیمانده متصل می شود که به خوبی در اطراف قسمت باقی مانده از اندام قرار می گیرد. برخی از پروتزها با استفاده از تسمه متصل می شوند، در حالی که برخی دیگر با استفاده از مکش یا سیستم خلاء متصل می شوند.
انواع پروتز اندام می توانند تا حد زیادی تحرک و کیفیت زندگی افرادی را که عضوی از دست داده اند بهبود بخشد. با پیشرفت تکنولوژی، اندام های مصنوعی پیشرفته تر می شوند و می توانند از حسگرها، موتورها و سایر قطعات الکترونیکی برای بهبود عملکرد خود استفاده کنند. همچنین میتوان اندامهای مصنوعی را متناسب با رنگ پوست و ظاهر شخصی که آنها را پوشیده است، سفارشی کرد و به بهبود اعتماد به نفس و کاهش انگ کمک میکند.
انواع پروتز اندام مصنوعی
بسته به سطح قطع عضو و نیازهای عملکردی فرد، انواع مختلفی از اندام های مصنوعی موجود است. در اینجا برخی از انواع رایج اندام مصنوعی آورده شده است:
پروتزهای ترانس تیبیال (زیر زانو): این نوع اندام مصنوعی برای افرادی که زیر زانو قطع شده اند استفاده می شود. این شامل یک سوکت است که روی اندام باقیمانده، یک دکل و یک جزء پا قرار می گیرد. پایه به سوکت وصل شده و جزء پا به دکل متصل است. انواع مختلفی از اجزای پا وجود دارد، از جمله مچ پا محکم، پاسخ پویا یا پای ذخیره انرژی.
پروتزهای ترانس فمورال (بالای زانو): این نوع اندام مصنوعی برای افرادی که در بالای زانو قطع شده اند استفاده می شود. این شامل یک سوکت است که روی اندام باقیمانده، یک جزء زانو، یک ستون و یک جزء پا قرار می گیرد. انواع مختلفی از اجزای زانو در دسترس هستند، از جمله زانوهای مکانیکی، هیدرولیک و زانوهای کنترل شده با میکروپروسسور.
پروتزهای جزئی دست: این نوع اندام مصنوعی برای افرادی که بخشی از دست یا انگشتان خود را از دست داده اند استفاده می شود. می تواند برای جایگزینی یک یا چند انگشت یا بخشی از دست طراحی شود. می توان آن را به دست باقی مانده یا به سوکتی که روی اندام باقی مانده قرار می گیرد وصل کرد.
سایر انواع
پروتزهای ترانس رادیال (زیر آرنج): این نوع اندام مصنوعی برای افرادی که تحت عمل قطع عضو زیر آرنج قرار گرفته اند استفاده می شود. این شامل یک سوکت است که روی اندام باقی مانده، یک جزء آرنج، یک جزء ساعد و یک جزء دست قرار می گیرد. انواع مختلفی از اجزای دست وجود دارد، از جمله دست های مکانیکی و دست های میوالکتریک.
پروتزهای ترانس هومرال (بالای آرنج): این نوع اندام مصنوعی برای افرادی که در بالای آرنج دچار قطع عضو شده اند استفاده می شود. این شامل یک سوکت است که روی اندام باقی مانده، یک جزء شانه، یک جزء آرنج، یک جزء ساعد و یک جزء دست قرار می گیرد. اجزای شانه را می توان با استفاده از یک مهار به بدن فرد متصل کرد.
پروتزهای از هم پاشیدن لگن: این نوع اندام مصنوعی برای افرادی که دچار قطع عضو در مفصل ران شده اند استفاده می شود. این شامل یک سوکت است که روی اندام باقیمانده، یک جزء لگن، یک جزء ران، یک جزء زانو، یک ستون و یک جزء پا قرار می گیرد.
همچنین میتوان اندامهای مصنوعی را با مواد، رنگها و طرحهای مختلف سفارشی کرد تا با ترجیحات و نیازهای فرد مطابقت داشته باشد.
موارد کاربرد پروتز اندام مصنوعی
پروتزهای اندام برای شرایط مختلفی استفاده می شوند، از جمله:
قطع عضو: پروتزهای اندام معمولاً برای افرادی که به دلیل آسیب، بیماری یا شرایط مادرزادی دچار قطع عضو شده اند استفاده می شود.
کمبودهای مادرزادی اندام: برخی از افراد با اندام از دست رفته یا توسعه نیافته به دنیا می آیند و پروتزهای اندام می توانند به آنها در دستیابی به عملکرد و تحرک بهتر کمک کنند.
اختلالات عصبی عضلانی: پروتزهای اندام می توانند به افراد مبتلا به اختلالات عصبی عضلانی مانند فلج مغزی یا دیستروفی عضلانی کمک کنند تا تحرک و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.
صدمات تروماتیک: پروتزهای اندام را می توان برای افرادی استفاده کرد که دچار آسیب های تروماتیک شده اند، مانند سوختگی شدید یا آسیب های له شده که منجر به از دست دادن اندام شده است.
پروتزهای اندام می توانند کیفیت زندگی و توانایی عملکردی افراد مبتلا به از دست دادن اندام یا کمبود اندام را تا حد زیادی بهبود بخشند. آنها می توانند به افراد در انجام فعالیت های روزانه مانند پیاده روی کمک کنند.
مقالات مرتبط :
